نحوه نوشتن طرح درس

13254 بازدید

طرح درس یا برنامه ریزی درسی در واقع فعالیت های آموزشی معلم و اندیشه های او هست که توسط معلم نوشته شده است که به ساعت شروع کلاس و پایان تدریس، حضور و غیاب و مهم ترین بخش که به یادگیری مربوط است نوشته شده است. با تیم یادگیری برتر همراه باشید که طرح درس و انواع طرح درس را بررسی کنیم.

طرح درس

  • در سال های اخیر اداره کلاس یکی از مهم ترین مباحثی هست که آموزش پرورش بهش توجه کرده که طرح درس در واقع به معلم کمک می کند که کلاس را از نظر شروع و پایان کلاس کنترل کند.
  • و معلم با نوشتن طرح درس خود می تواند به کار های یکسال آینده خود نظم بدهد.
  • و معلم می تواند مباحث تدریس رو با تمرکز بیشتری آموزش بدهد،پس تمام جزئیاتی که داخل یک سال برای آموزش و تدریس روی برگه نگارش می کنیم،طرح درس نام دارد.
  • طرح درس در سال های اخیر مورد توجه مدیران مدرسه قرار گرفته است که بتوانند با خواندن طرح درس هر معلم در جرئیات تدریس معلم قرار بگیرند.
  • نگارش طرح درس دارای یه سری قوانین خاصی بوده که در اینجا به شما معرفی میکنیم.

طرح درس نویسی

طرح درس نویسی، یک سناریو آموزشی مدنظر است که توسط معلم به منظور اجرای فعالیت‌های آموزشی در کلاس درس طراحی شده است. این برنامه یا چارچوب آموزشی بر تأکید بر سازمان‌دهی مناسب در فرآیند یاددهی و یادگیری تمرکز دارد.

در تدوین طرح درس، نکاتی همچون زمان شروع و پایان جلسه آموزشی، مدت زمان مخصوص به هر فعالیت کلاسی، ثبت حضور و غیاب دانش‌آموزان، و به ویژه اهداف یادگیری مربوط به هر جلسه باید به دقت مدنظر قرار گیرد.

مدیریت کلاس درس به عنوان یکی از اصول اساسی در حوزه آموزش و پرورش، به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی این حوزه در سال‌های اخیر برجسته شده است. تدابیر مربوط به اداره کلاس درس توسط معلمان مورد توجه ویژه‌ای قرار گرفته است.

این اداره کلاس به معنای داشتن یک برنامه‌ریزی دقیق برای شروع و پایان هر جلسه آموزشی در یک زمان مشخص است. در واقع، از لحظه ورود معلم به کلاس است.

او ملزم به ثبت تمامی فعالیت‌های خود در یک برگه است که حاوی جزئیات کامل فعالیت‌های هر جلسه می‌شود و این برگه به مدیر مدرسه نیز ارائه می‌شود. این برگه که تمام جزئیات فعالیت کلاسی هر جلسه را در بر دارد، با نام “طرح درس” شناخته می‌شود.

نگارش طرح درس به قوانین خاصی متکی است که بر اساس نوع آن، در قالب‌های روزانه، ماهانه و یا سالانه تدوین می‌شود. اما نکته مشترک در تمامی این قالب‌ها، دستیابی به سطح بالای یادگیری توسط دانش‌آموزان است.

با توجه به نیاز معلمان به راهنمایی در خصوص نگارش صحیح طرح درس و تمایل آن‌ها به دریافت نمونه‌های معتبر، این مقاله به همراه توضیحاتی درباره انواع طرح درس است که شما را برای نوشتن طرح درس آماده می کند.

نقل و انتقال فرهنگیان و معلماننقل و انتقالات فرهنگیان

آموزش طرح درس نویسی

استفاده از یک طرح درس به منظور دستیابی به اهداف آموزشی و فرآیند یاددهی و یادگیری دانش‌آموزان، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. این اهمیت از زوایای مختلفی قابل بررسی است، و برخی از دلایل اصلی این اهمیت به شرح زیر می‌باشند:

  1. بهینه‌سازی زمان: استفاده از یک طرح درس به معلم این امکان را می‌دهد تا زمان در دسترس را به بهترین نحو مدیریت کند و از آن به‌طور کارآمد استفاده نماید.
  2. تحقق اهداف درسی: طرح درس، به تحقق بهتر اهداف درسی از نظر کمی و کیفی کمک می‌کند و اجازه می‌دهد تا فرآیند یادگیری دانش‌آموزان به صورت مؤثر و جامع پیش برود.
  3. کاهش بی‌نظمی در کلاس: با داشتن یک طرح درس، بی‌نظمی و هرج و مرج در کلاس به حداقل ممکن کاهش می‌یابد و فرآیند یادگیری به نظم و سازمان ادامه می‌یابد.
  4. ایجاد انگیزه: طرح درس به معلم و دانش‌آموزان انگیزه ایجاد می‌کند و از طریق این برنامه مشخص، هدفمندی و جهت‌گیری در یادگیری به وجود می‌آید.
  5. افزایش اعتماد به نفس: به واسطه یک طرح درس دقیق و سازمان‌یافته، اعتماد به نفس معلم و دانش‌آموزان افزایش می‌یابد.
  6. یادگیری عمیق‌تر: طرح درس امکان یادگیری عمیق‌تر و پایدارتر دانش‌آموزان را فراهم می‌کند، زیرا مطالب به ترتیب منطقی ارائه می‌شوند و ارتباطات معناداری بین مفاهیم ایجاد می‌شود.
  7. نهادینه شدن نظم و انضباط: با اجرای طرح درس، نظم و انضباط در فعالیت‌های دانش‌آموزان به صورت نهادینه شده و در روند آموزش و پرورش تثبیت می‌یابد.

انواع طرح درس:

طرح درس انواع های مختلفی دارد که در اینجا مهم ترین ها را برای شما توضیح می دهیم.

✅ طرح درس روزانه⭕طرح درس سالیانه
✏طرح درس ماهیانه📚طرح درس هفتگی
📆طرح درس برای نیم سال تحصیلی📊طرح درس برای هر فصل کتاب

نوشتن طرح درس: 

خب حالا میخواهیم اینجا نفاوت انواع طرح درس را برای شما توضیح بدهیم و کارایی طرح درس، معایب و فواید طرح درس را هم بدانیم و برای شما نمونه طرح درس هم بگذاریم که یاد بگیرید.

1_طرح درس روزانه چیست؟

طرح درس یک روش سازماندهی شده است که در آن دروس و مباحث مختلف در طول روز و در جلسات جداگانه تدریس می‌شوند.

در این روش، هر درس به صورت جداگانه در یک جلسه مشخص تدریس می‌شود و مدت زمان تعیین شده و محدودی برای هر جلسه در نظر گرفته می‌شود. این روش در برخی مدارس، دانشگاه‌ها و موسسات آموزشی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

طرح درس روزانه به معلم کمک میکند که جلسه خود را کنترل کند و بداند که در جلسه باید چه فعالیت هایی رو انجام بدهد.

فعالیت هایی مانند حضور غیاب، ارزیابی، پیش نیاز های درس، مفاهیم اصلی دروس،ارزشیابی کلاس( آیا دانش آموزان درس رو متوجه شده اند؟) و پیش نیاز های جلسه بعد را به دانش آموزان بگوبند.

طرح درس به دانش‌آموزان این امکان را می‌دهد که هر روز به یک موضوع خاص و تدریس شده تمرکز کنند. در این روش، زمان محدود هر جلسه، معلمان را مجبور می‌کند تا مطالب را به صورت مختصر و مفید ارائه کنند و دانش‌آموزان را در جذب مطالب و تمرکز بهتر یاری کنند.

در طرح درس روزانه، معمولاً مطالب یک درس در یک جلسه تدریس می‌شود و سپس در جلسه‌های بعدی موضوعات جدیدی معرفی می‌شوند.

اگرچه طرح درس روزانه در برنامه‌ریزی دروس و تدریس در طول روز از تنوع و پوشش مفاهیم بیشتری بهره می‌برد، اما برای یادگیری عمیق و تثبیت مطالب، اغلب نیاز به تمرین‌های تکراری و بازبینی مفاهیم در خارج از کلاس درس وجود دارد.

طرح درس روزانه

2_طرح درس ماهیانه چیست؟

در طرح درس ماهیانه اهداف کوتاه مدت مد نظر معلم هست که می خواهد چه فعالیت هایی را برای تدریس و ارزشیابی ماهیانه انجام بدهد.

تدریس ماهیانه یک روش آموزشی است که در آن مطالب درسی به صورت پیوسته و متناوب در طول ماه به دانش‌آموزان ارائه می‌شود. در این روش، به جای تدریس یک درس در یک جلسه، مفاهیم و دروس به صورت مداوم و تدریجی در طول ماه به دانش‌آموزان ارائه می‌شود.

طرح درس ماهیانه به معلمان این امکان را می‌دهد که مطالب را به صورت مرحله به مرحله و در طول زمان تدریس کنند.

با شروع از مفاهیم پایه و سپس افزودن مفاهیم پیچیده‌تر، دانش‌آموزان درک بهتری از مطالب داشته و به تدریج به سطوح پیشرفته‌تر می‌رسند. این روش باعث می‌شود دانش‌آموزان به طور متوسط و پیوسته در حال یادگیری باشند و از اتلاف زمان جلوگیری شود.

تدریس ماهیانه می‌تواند به دانش‌آموزان کمک کند تا درک بهتری از مفاهیم پایه را بدست آورند، زیرا در این روش مفاهیم مرتبط با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند,

و تدریجاً پیچیدگی دروس افزایش می‌یابد. با این روش، دانش‌آموزان می‌توانند مفاهیم پایه را بهبود دهند و به تدریج بر روی اصول و مبانی قوی‌تری ساخته شوند.

برای دریافت امتیاز در مصاحبه شما می توانید دوره روخوانی و روان خوانی قرآن را از ما دریافت کنید جهت ثبتنام کلیک کنید.دوره روخوانی و روانخوانی قرآن فرهنگیان

3_طرح درس سالیانه چیست؟

در این روش برنامه‌ریزی، معلم قبل از شروع سال تحصیلی، درباره کتابی که قرار است تدریس کند، پرسش‌هایی در ذهن خود مطرح می‌کند که پاسخ‌های آنها را در قالب طرح درس کلی یا طرح سالانه تدوین می‌کند. برخی از این پرسش‌ها شامل موارد زیر می‌شوند:

  • اندازه کتاب چقدر است؟
  • برای تدریس این کتاب، باید چند جلسه در هفته را در نظر بگیرم؟
  • جمع کل جلسات تدریس با در نظر گرفتن ایام تعطیل و امتحانات در سال چقدر است؟
  • امکانات کمک آموزشی مدرسه به چه حدی محدود است؟

در این مرحله معلم باید اهداف کلی،جزئی را مشخص کند. برای برنامه‌ریزی طرح درس یک سال تحصیلی یا سه دوره سه‌ماهه، می‌توان با محاسبه تعداد هفته‌ها، روزها و ساعت‌هایی که در طول سال تحصیلی برای تدریس درس مورد نظر در نظر گرفته شده است،

طرح درس را تنظیم کرد. این محاسبات بر اساس تقویم سالیانه انجام می‌شود. برای مثال، اگر برای طرح درس ریاضی در کلاس چهارم ابتدایی:

هر هفته سه ساعت در سه جلسه تدریس در نظر گرفته شده باشد، مجموع جلسات در هر ماه 12 جلسه یا 12 ساعت خواهد بود. در طول سه ماهه اول نیز، بدون در نظر گرفتن تعطیلات رسمی و ایام امتحان و سایر تعطیلی‌ها، تعداد جلسات برابر با 36 خواهد بود.

در نظر داشته باشید که اگر تعطیلات رسمی بر اساس تقویم سالیانه استخراج شده و ایام امتحان و تعطیلی‌های ممکن نیز پیش‌بینی شده باشند، آن‌ها را از کل جلسات سه ماهه کسر می‌کنیم تا زمان تدریس خالص و مفید سه ماهه باقی بماند.

طرح درس سالیانه

 

در ابتدا، بهتر است محتوای درس، هدف‌ها و سایر فعالیت‌های آموزشی را با در نظر گرفتن زمان لازم برای تمرین و مرور درس، به سه دوره سه‌ماهه تقسیم کنید.

در این تقسیم بندی، کل محتوای کتاب را در طول سال را بر سه دوره ماهیانه اول، دوم و سوم تقسیم کنید. باید توجه داشت که در سه ماهه سوم به دلیل تعطیلات نوروزی، شروع امتحانات و عوامل دیگر، زمان تدریس عملاً محدودتر خواهد بود.

سپس محتوای فصل‌ها، هدف‌ها و سایر فعالیت‌های در نظر گرفته شده در طول هر سه ماه را به واحدهای کوچک‌تر درسی یا محتواهای متناسب با هر جلسه آموزشی تقسیم کنید.

هدف اصلی معلم در طرح درس سالانه تدریس کل کتاب و برنامه ریزی کتاب برای فعالیت هایی هست که در طول سال می خواهد انجام بدهد.

و مهم ترین بخش در طرح درس سالیانه پیشبینی این هست. که در طول سال چند کلاس دارد و با احتمال دادن (تعطیلات رسمی) و (تعطیلات احتمالی) را در نظر بگیرد و سپس معلم با در نظر گرفتن این موارد طرح درس سالیانه را بنویسد.

4_طرح درس برای نیم سال تحصیلی: 

در این طرح درس هدف در واقع تدریس نصف کلاس است برای ارزیابی دانش آموزان در نیم سال تحصیلی است. نیم سال تحصیلی به دو قسمت تقسیم می شود نیم سال تحصیلی دی ماه و نیم سال تحصیلی خرداد ماه.

5_طرح درس هفتگی: 

معلم برای هر هفته طبق طرح درس هفتگی جلو می رود ولی برای ابزار هایی که در طول هفته در داخل کلاس نیاز دارد را از قبل باید آماده کند که در کلاس ارائه کند و ارزشیابی هفتگی هم دارد.

پکیج مصاحبه دانشگاه فرهنگیانمصاحبه دانشگاه فرهنگیان

6_طرح درس برای هر فصل کتاب:

معلم برای هر فصل طبق اون برنامه ریزی می کند  و در پایان هر فصل بهتر است ارزشیابی دانش آموزان را داشته باشیم و پیش نیاز های فصل بعد را توضیح بدهیم.

7_طرح درس دانشگاهی:

طرح درس دانشگاهی به معنای طراحی و تدوین یک واحد درس یا درس در سطح دانشگاه است. این طرح درس شامل تعیین هدف‌ها، محتوا، روش‌های آموزش و ارزشیابی است.

هدف اصلی از طراحی این درس، ارائه یک برنامه درسی جامع و جامعه‌محور است که با استفاده از استانداردهای آموزش عالی و نیازهای دانشجویان و صنعت، تدوین می‌شود.

جهت آغاز، ابتدا باید هدف‌های درس به صورت واضح و دقیق تعیین گردد.

این هدف‌ها باید با توجه به موضوع درس و نیازهای دانشجویان و صنعت مشخص شوند و باید قابل اندازه‌گیری و ارزیابی باشند. همچنین، هدف‌ها باید به عنوان مرکز توجه اصلی در طراحی محتوا و روش‌های آموزش به‌کار گرفته شوند.

در مرحله بعدی، لازم است محتوای طرح درس به طور جامع و جامعه‌محور تدوین گردد.

این مراحل شامل تعیین مباحث اصلی، زیر مباحث و منابع آموزشی مناسب است. در این مرحله، تأکید بر ارتباط محتوا با نیازهای دانشجویان و صنعت بسیار مهم و ضروری است.

طرح درس

 روش نوشتن طرح درس:  

برای نوشتن طرح درس باید اهداف،مخاطبان(دانش آموزان را از نظر سطح دانش یشناسیم)،محتوای آمورشی را بشناسیم.

۱. تعیین اهداف: هدف و مقصود اصلی آموزش را مشخص کنید. باید به دقت و با توجه به نیازهای آموزشی مخاطبان، هدف آموزشی را تعیین نمایید.

۲. تدقیق در مخاطبان: مخاطبان هدف خود را دقیقاً شناسایی کنید. فاکتورهایی مانند سن، سطح دانش، تجربه قبلی و نیازهای آموزشی آنان را مورد بررسی قرار دهید. این موارد به شما کمک می‌کنند روش‌ها و راهبردهای مناسبی را در طراحی طرح درس انتخاب کنید.

۳. انتخاب محتوا: محتواهای آموزشی را با دقت انتخاب کنید تا بهترین روش برای دست‌یابی به هدف آموزشی انتخاب شود. در این مرحله می‌توانید از منابع متنوعی مانند کتاب‌ها، منابع آنلاین، ویدئوها و نمونه‌ها استفاده کنید.

نوشتن طرح درس، مانند هر کار دیگری، نیازمند رعایت اصول و مراحلی است. برای نگارش یک طرح درس مؤثر، باید این مراحل را با دقت و به همراه اهداف مشخصی دنبال کرد. از طریق طرح درس، همه مراحل و فعالیت‌های لازم برای درس را باید با جزئیات در نظر گرفت. قبل از شروع به نگارش طرح درس، موارد زیر را به یاد داشته باشید و در نوشتن طرح درس از آنها بهره‌برداری کنید:

چگونه طرح درس بنویسیم:

کار های که قبل از نوشتن طرح درس و چگونه نوشتن طرح درس باید انجام بدهیم.

  1. روش های تدریس را مشخص کنیم
  2. وسایل کمک آموزشی
  3. زمان بندی هر مرحله

روش نوشتن طرح درس

مرحله اول نوشتن طرح درس:

  1. نوشتن مشخصات کلی:(نام درس-اسم مدرسه و…پایین تر کامل تر توضیح دادیم.)
  2. مشخص کردن اهداف کلی
  3. مشخص کردن اهداف جزئی

پس از نوشتن این مراحل به یاددهی و یادگیری دانش آموزان وارد می شویم که شامل مراحل زیر می شود :

  1. مقدمه (مرحله مقدماتی ورود به کلاس )
  2. مرور مباحث قبلی
  3. انجام ارزشیابی تشخیصی:(در این مرحله، ارزیابی شناختی دانش‌آموزان دربارهٔ مبحث جدید به منظور شروع و ادامهٔ درس با این اطلاعات، انجام می‌شود.)
  4. ایجاد انگیزه (آماده سازی):(آماده‌سازی، فعالیتی است که معلم با استفاده از آن، سعی می‌کند ارتباط معناداری بین تجربیات قبلی و انتظارات و نیازهای دانش‌آموزان با هدف‌های آموزشی کلاس ایجاد کند. قبل از ارائه مطلب اصلی به دانش‌آموزان، معلم باید توانایی جذب توجه و تمرکز ذهن و حواس آنها را به منظور یادگیری درس جدید فراهم کند. هدف کلی آماده‌سازی، به ایجاد علاقه، انگیزه و کنجکاوی در دانش‌آموزان برای یادگیری مطلب جدید می‌پردازد و از طریق تمرکز بخشی از حواس فراگیران و معرفی ضمنی و غیرمستقیم موضوع درس، این هدف را تحقق می‌دهد.)
  5. بیان عنوان و هدف های رفتاری
  6. ارائه ی درس:(این مرحله، به‌عنوان مهمترین مرحله، نیازمند پیوستگی لازم با آماده‌سازی (ایجاد انگیزه و استفاده از تجربیات قبلی دانش‌آموزان) است. مراحل ارائه درس باید منسجم و یکپارچه باشند و با منظمی طراحی شوند، تا فرایند یاددهی و یادگیری به بهترین شکل ممکن انجام گیرد. همچنین، در این مرحله، معلمان باید به فنون و روش‌های تدریس اشاره کرده و از آن‌ها استفاده کنند.)
  7. مرور و جمع بندی
  8. ارزشیابی پایانی

نحوه نوشتن طرح درس روزانه ابتدایی:

معلمان برای نوشتن طرح درس روزانه ابتدایی اول باید به کتابی که میخواهند تدریس کنند مراجعه کنند سپس در نوشتن طرح درس باید مشخصات زیر را رعایت کنند که شامل:

  1. نام و نام خانوادگی معلم
  2. اسم مدرسه
  3. نام درس {درسی ک میخواهد تدریس کند را انتخاب می کند}
  4. تاریخ و روز هفنه
  5. ساعت کلاس(زمان)
  6. حضور و غیاب
  7. وسایل تدریس
  8. ارزشیابی آغازین کلاس

مرحله دوم مشخص کردن نوع تدریس است.سپس اهداف طرح درسی مهم است که در پایین به شما توضیح میدهیم و مثال هم میزنیم.

برای انجام ضمن خدمت فرهنگیان کلیک کنیدضمن-خدمت-فرهنگیان

نمونه ای برای طرح درس روزانه

نکته مهم:صرفاً این نمونه طرح درس برای آشنایی بیشتر شما عزیزان طراحی شده است و تیم یادگیری برتر هیچگونه مسئولیتی در قبال استفاده آن ندارد.

نام درسفارسی دهم(تدریس درس دهم و سوم در صورت امکان از صفحه 18 تا 36)
تاریخ و روز هفتهروز دوشنبه 1402/11/7
زمانیک ساعت ربع(75 دقیقه)
وسایل تدریس – حضور و غیابتخته و ماژیک-حدوداً 5دقیقه
ارزشیابی آغازین کلاسی(پرسش و پاسخ)حدوداً 15 دقیقه
تدریس درس دومحدوداً 15 دقیقه
تدریس قلمرو هاحدوداً 5 الی 7 دقیقه
تدریس روخوانیتدریس روخوانی دیوار حدوداً 10دقیقه
تدریس درس سومحدوداً 15 دقیقه
ندریس قلمروها و گنج حکمتحدوداً 10 دقیقه

نمونه طرح درس

طرح درس سالیانه را چه جوری بنویسیم؟

برای نوشتن طرح درس سالیانه لازم هست معلم تعداد جلسه های سال رو از روی تقویم مشخص کند که بداند در طول سال چند کلاس دارد.
و سپس برای مطمئن شدن از تعداد جلسه ها ، تعطیلی های احتمالی را هم محاسبه کند که تا حد توان بتواند تعداد جلسات را در سال رو به درستی حدس بزند.
(تعطیلی های احتمالی مانند آلودگی هوا،یا باریدن برف سنگین؛بهتر است معلم چند جلسه بر فرض مثال یک یا دو جلسه برای تعطیلی های احتمالی در نظر بگیرد که در طول سال تحصیلی غافل گیر نشود.)
سپس لازم هست که کتابی را که میخواهد تدریس‌ کند را تقسیم بندی کند که بداند در هر جلسه چه مباحثی را باید تدریس کند.
نکات لازم برای نوشتن طرح درس سالیانه :
  1. نام و نام خانوادگی معلم
  2. نام مدرسه
  3. نام کتاب
  4. تعداد جلسات در طول سال
  5. تعداد فصل های کتاب
  6. در نظر گرفتن تعطیلی احتمالی در طول سال
  7. تعداد آزمون هایی که در طول سال میخواهد بگیرد.
  8. و تاریخ ها و روزایی ک در طول هفته میخواهد تدریس کند را مشخص کند.

طرح درس ابتدایی

طرح درس ابتدایی:

طرح درس ابتدایی به معنای درس‌هایی است که به دانش‌آموزان در مقطع ابتدایی یا ابتدای تحصیلات ارائه می‌شود. این مقطع تحصیلی شامل کودکان در سنین ابتدایی و ابتدای دوره تحصیلی است که معمولاً برای سنین 6 تا 11 یا 12 سالگی تعیین می‌شود.

طرح درس ابتدایی شامل بخش‌های است. که این بخش‌ها عبارتند از:

  1. عنوان و موضوع درس: معرفی موضوع و عنوان درس که باید با اهداف آموزشی و نیازهای دانش‌آموزان هم‌خوانی داشته باشد.
  2. هدف‌های درس: شرح دقیق هدف‌هایی که از این درس در ذهن دارید. این هدف‌ها باید قابل اندازه‌گیری و ارزیابی باشند.
  3. محتوا: شامل مباحث و مطالبی است که باید در این درس به دانش‌آموزان آموزش داده شود.
  4. روش‌ها و استراتژی‌های تدریس: توضیح در مورد روش‌ها، استراتژی‌ها و ابزارهایی که برای انتقال محتوا و تسهیل فرآیند یادگیری استفاده می‌شود.
  5. فعالیت‌ها و تمرین‌ها: تعیین فعالیت‌ها و تمرین‌هایی که دانش‌آموزان باید انجام دهند تا هدف‌های درس را به دست آورند.
  6. ارزیابی: روش‌ها و ابزارهایی برای ارزیابی پیشرفت دانش‌آموزان و اندازه‌گیری رسیدن به هدف‌های آموزشی.
  7. منابع و منابع آموزشی: معرفی منابع مورد استفاده در این درس، از جمله کتاب‌ها، نرم‌افزارها، تصاویر و منابع آنلاین.
  8. زمان‌بندی: برنامه‌ریزی زمانی برای انجام هر فعالیت و تسلط بر مطالب درس.

موضوعات درسی در  طرح درس ابتدایی شامل موارد زیر هستند:

  1. زبان و ادبیات: این شاخه شامل خواندن، نوشتن، املاء، داستان‌ها و شعرها می‌شود.
  2. ریاضیات: اعداد، جمع و تفریق، ضرب و تقسیم، هندسه ساده و مفاهیم اولیه آمار و احتمالات.
  3. علوم: این شاخه شامل مباحثی مانند علوم طبیعی (زیست‌شناسی، فیزیک و شیمی) و علوم اجتماعی (جغرافیا، تاریخ و اقتصاد) است.
  4. هنرها و فنون: شامل موسیقی، نقاشی، دست‌کاری و سایر انواع هنرها و فعالیت‌های خلاقانه است.
  5. تربیت بدنی: تمرینات و بازی‌های ورزشی برای بهبود سلامتی و رشد جسمی دانش‌آموزان.
  6. زبان خارجی: در برخی سیستم‌های آموزشی، در این مقطع زبان خارجی همچون انگلیسی نیز به دانش‌آموزان آموزش داده می‌شود.

3 اهداف مهم طرح درس:

1_کلی

در اهداف کلی آشنایی نحوه تدریس معلم است و تدریس درس است.

2_جزئی

اما در رفتار جزئی مهم این هست که دانش آموز متوجه تدریس بشود و مفهوم درس را درک کند.

3_رفتاری

ولی در رفتاری مهم این است که درس را در رفتار دانش آموز مشاهده کنیم و به اصطلاح دانش آموز بتواند درس را توضیح بدهد و برای آن مثال بزند.

اهداف طرح درس

اهمیت و فواید طرح درس:

  1. طرح درس در واقع به معلم و فعالیت هایش نظم میدهد و معلم و دانش آموزان را در ریل قطاری قرار میدهد که تا روز آخر گیج نشوند ودر مسیرشان موفق بشوند.
  2. از فواید طرح درس میتوان گفت تعداد جلسه های که هست رو میتوان پیش بینی کرد ک نسبت به جلسه و تعطیلی های احتمالی کتاب رو تقسیم بندی کرد.
  3.  معلم میتواند با ارائه طرح درس خود را برای جلسات آماده بکند و ابزار آموزش را برای جلسات تهیه کند.
  4.  معلم میتواند مشکلات احتمالی برای هر یک از جلسات را پیش بینی کرد.
  5.  طرح درس چون با نظم اصول نوشته میشود باعث میشود عوامل اصلی تدریس در نظر گرفته شود و فراموش نشود.
  6.  طرح درس باعث می شود اعتماد به نفس معلم بیشتر بشود و برای نو معلمان معیاری می شود که اهداف درسی را جابه جا یا فراموش نکنند.
  7.  طرح درس باعث می شود ارزشیابی دانش آموزان به طور دقیق انجام بشود و ارزشیابی خود معلم توسط بازرسان آسان تر شود.

معایب طرح درس:

  •  از مهم ترین مشکلات طرح درس ‌میتوان به درست اجرا نکردن برنامه اشاره کرد که اگه معلم برای این مشکل تدبیری اندیشه نکند کل برنامه به مشکل میخورد.
  • برای مثال تعطیلات احتمالی(آلودگی هوا)پس برای نوشتن طرح درس باید کلاس های جبرانی و تعطیلات احتمالی را در نظر بگیرد که در صورت مشکل بتواند کلاس را مدیریت بکند.
  • در طول درس ممکن است تکرار سوالات و تکرار مطالب قرار بگیرد که میتوان با یه برنامه ریزی دقیق تر آن را کنترل کرد که از سوالی های تکراری و مطالب تکراری جلوگیری کرد.
 برای یاد گرفتن متن توصیفی کارنامه کلیک کنید.متن توصیفی کارنامه

 روش تدریس:

روش آموزش و تدریس معلم باید خلاقانه و به روز باشد که برای دانش آموزان و خود معلم جذاب باشد که کلاس ها خسته کننده و کسل نباشد.

معلم برای تدریس هر بخش باید از ابزار های آموزشی جدید و به روز استفاده کنند که در کلاس تعاون و همکاری دانش آموزان هم مشاهده شود.

در این مرحله معلم روش های تدریس خود را در طرح درس و به دانش اموزان در جلسه اول به صورت کلی و جزئی توضیح میدهد مانند پرسش و پاسخ هفتگی و ماهانه امتحان میان ترم و بحث گروهی و..

لازم به ذکر هست طرح درس نه تنها ملحق به مدرسه است بلکه اساتید دانشگاه هم میتواند از طرح درس برای تدریس در دانشگاه مورد استفاده قرار بدهند.

روش تدریس

ارزشیابی تشخیصی: 

قبل از آغاز درس جدید، معلم باید رفتار ورودی دانش‌آموزان را به طور حرفه ای تشخیص دهد.

روانشناسان به این باورند که رفتار ورودی، نشانه هایی از آمادگی فرد برای یادگیری رفتاری جدید را نشان می دهد. به عبارت دیگر، رفتار ورودی فرد شامل آنچه فرد قبلاً یاد گرفته است و یا آنچه او برای شروع به یادگیری مطلبی جدید باید به آن آشنا شود، مورد توجه قرار می گیرد.

در واقع، قبل از آغاز درس جدید، معلم باید به طور حرفه‌ای اطمینان حاصل کند که دانش‌آموزان مفاهیم و مطالب درس قبلی را، به ویژه مفاهیمی که برای درک درس جدید ضروری هستند، به درستی فهمیده‌اند.

به همین دلیل، وی باید از طریق ارزیابی‌های متنوع، پیش‌دانش و دانسته‌های قبلی دانش‌آموزان را بررسی کند. این ارزیابی‌ها می‌توانند به هر شکل مناسبی صورت گیرند تا به اطلاعات دقیق و شفافی درباره میزان آمادگی دانش‌آموزان برای درس جدید برسیم.

در ارزیابی دانش‌آموزان، معلم باید از انواع مختلفی از ارزشیابی استفاده کند که متناسب با هدف درس و نوع محتوا باشد. این می‌تواند شامل سؤالات شفاهی، آزمون‌های کتبی، تمرین‌های عملی، پروژه‌ها و فعالیت‌های گروهی باشد.

در هر صورت، معلم باید این ارزشیابی‌ها را به صورت دقیق و منصفانه انجام داده و بر اساس نتایج حاصل، سطح درس دادن را تنظیم کند تا بهترین فرصت برای یادگیری دانش‌آموزان فراهم شود

معلم قبل از شروع درس جدید باید از دانش آموزان خود مطمئن باشد که کامل یاد گرفته باشند و کلاس را بعد از اینکه ارزیابی کرد و در صورت نبودن هیچ مشکلی درس جدید را شروع کند.

ارزشیابی تشخیصی و تکوینی

ارزشیابی تکوینی:

در این مرحله معلم جدا از پرسش در مورد درس جدید در مورد مشکلات تدریس و آموزش درس های قبلی را ارزیابی می کند و درس جدید را طبق گفته دانش آموزان تدریس می کند.

ارزشیابی تکوینی به معنای ارزشیابی در همه مراحل تدوین برنامه طرح درسی است.

این نوع ارزشیابی در طول فرایند تهیه برنامه درسی باید مورد توجه قرار گیرد و هیچگاه نباید آن را فراموش کرد. همچنین، پس از پایان تدریس، معلم باید از نتیجه کار خود و میزان آموخته‌های دانش‌آموزانش ارزیابی به عمل آورد.

در ارزشیابی تکوینی، ارزیابی در هر مرحله از طراحی و تدوین برنامه آموزشی صورت می‌گیرد. این شامل ارزیابی اهداف درس، محتوا، روش‌های آموزش و ارزشیابی است. هدف اصلی از این نوع ارزشیابی، بهبود مستمر برنامه آموزشی و اطمینان از کیفیت آموزش است.

ارزشیابی تکوینی در میان فعالیت‌های تکمیلی نیز جایگاه ویژه‌ای دارد. این شامل فعالیت‌هایی می‌شود که بهبود و پیشرفت در فرآیند یادگیری و آموزش را تسهیل می‌کند.

به عنوان مثال، مشاهده دفترهای تمرین به منظور شناسایی و رفع اشکال‌های موجود، جمع‌آوری پاسخ‌های دانش آموزان در مورد سوالاتی که در کلاس مطرح می‌شود.

ثبت اشتباهات دانش آموزان در دفتر جبرانی و توجه به رفتارهایی که نشانه علاقه یا عدم علاقه دانش آموزان نسبت به درس می‌باشد.

ارائه درس:

در این مرحله معلم با استفاده از تمامی امکانات آموزشی و امکانات مدرسه و با شیوه تدریس خود درس را ارائه میکند و در این مرحله معلم می تواند با انواع تکالیف آموزشی تدریس خود را کامل کند.

ارزشیابی معلم:

  • مدیران مدرسه اول سال با گرفتن طرح درس از معلمان هم میتوانند از برنامه های معلمان مدرسه خود آگاه بشن و هم میتوانند با چشمان باز معلم مدرسه خود را انتخاب بکنند.
  •  معلمان با ارائه یک طرح درس خوب در اول سال به مدیر مدرسه می توان هم اعتماد مدیر و اولیا را به دست آورند و معلم هم می تواند با ارائه تدریس خود هم امتیاز کافی به دست آورد و همچنین در رتبه بندی معلمان امتیاز خوبی به دست آورد.
آیا این مطلب را می پسندید؟
https://yadgiribartar.ir/?p=3532
اشتراک گذاری:
آواتار یادگیری برتر
یادگیری برتر
مطالب بیشتر

نظرات

15 نظر در مورد نحوه نوشتن طرح درس

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

  1. سلام و خسته نباشید
    من اگه بخوام تو تدریس کلاس سوم ابتدائی پیشرفت کنم و بهترین مطالب رو ارائه بدم چیکار باید بکنم؟

    2

  2. ایا توی طرح درس باید برای گرفتن ازمون میان ترم و ترم آخر هم باید برنامه ریزی کنیم؟

    2

    1. بله، جز ارکان مهم نوشتن طرح درس است و حتما در طرح درستون ملاحظه کنید.

      1

  3. سلام توضیحتون بی نظیر بودش ، من سال اول تدیسمه دارم طرح درس آماده میکنم امکانش است نگاه کنید ایراد هاشو بهم بگید که ایرادشو بتونم برطرف کنم.

    1

    1. سلام نظر لطفتونه، بله به پشتیبانی سایت پیام بدید در حد توان کمکتون می کنیم.

      17

  4. سلام، توی ابتدایی هم باید ارزشیابی انجام بدهیم قبل تدریس یا نیاز نیست؟

    2

    1. سلام بله فرقی نمیکنه که ابتدایی باشه یا متوسطه، ما ارزشیابی را انجام می دهیم که بدانیم دانش آموز تا چه اندازه به مطالب درسی جدید آشناییت دارد. بیشتر ارزشابی را انجام می دهیم که سطح دانش آموزان را متوجه بشیم و نسبت به سطح دانش آموزان تدریس را شروع کنیم و اگر لازم بود طرح درس خود را تغییر بدهیم.

      2

  5. سلام ببخشید من اولین سال تدریسمه و بزرگ ترین مشکلی که دارم اینه که تعداد جلسات طرح درسم با جلسات تدریسم داخلم یکی نیست و مجبور میشم که جلسات جبرانی بزارم آیا راه حلی هست که این مشکل را حل کنم؟

    2

    1. سلام عرض و درود خدمت شما دوست عزیز، بله میشه کنترلش کرد شما می توانید هنگام نوشتن طرح درس از روی تقویم تعطیلی ها را مشخص کنید و از تعداد جلساتتون کم کنید علاوه بر آن تعدادی جلسات محدودی را برای تعطیلی های احنمالی مشخص کنید که اگر به هر دلیلی مدرسه تعطیل شد مانند(آلودگی هوا و یخ بندان و….)برنامه درسیتون بهم نریزه و طیق برنامه پیش برید.

      2

  6. سلام خیلی کامل بود مطلبتون و حاشیه های که در نوشتن طرح درس میتونستیم با آن مواجه بشیم را توضیح دادید و نمونه ای که رایگان گذاشتید عالی بودش ممنون.

    1

    1. سلام تشکر از شما، به زودی طرح درس های رایگان بیشتری میزاریم برای شما دوستان عزیز.

      2

  7. سلام، خیلی خوب توضیح دادین فقط یه سوال برای شروع درس دادن جدید آیا حتما باید قبلش ارزشیابی نشخیصی رو انجام بدیم؟

    1

    1. سلام عرض درود، می توانید تدریس کنید ولی بهتره که ارزشیابی تشخیصی رو انجام بدید چون این شکلی میتوانید متوجه بشید که دانش آموزان در چه حد مطالب درسی قبل را یادگرفته اند و اشنا هستند با آن که این شکلی بهتر می توانید تدریس کنید و دانش آموزان هم بهتر مطالب درسی جدید را یاد می گیرند.

      1

  8. سلام خیلی خوب بودش مطالب، فقط یک سوال طرح درس ماهیانه زیر مجموعه طرح درس سالیانه حساب می شود؟

    2

    1. سلام خدمت شما دوست عزیز، بله طرح درس ماهانه زیرمجوعه طرح درس سالیانه حساب می شود که در واقع طرح درس ماهیانه بخش کوچکی از طرح درس سالیانه حساب می شود.

      1